Gönderen Konu: TRT Baş spikeri Şener Mete ile Nisan KUMRU ile 1000 Radyo Programı  (Okunma sayısı 610 defa)

basvaizismail

  • Administrator
  • Full Member
  • *****
  • İleti: 105
http://www.diyanetradyo.com/soz-sanati

TRT Başspikeri Şener Mete'den…
'GENELKURMAY ESKİ BAŞKANI' mı; 'ESKİ GENELKURMAY BAŞKANI' mı?
Unvanlarda eskilik ve yenilik kavramlarının cümle içindeki yerini belirlemek için unvanın tam karşılığına bakarız. Unvanın tam ifadesi yani resmi kayıtlardaki karşılığı, yazımı ve telaffuzu belirler. TBMM Başkanları için resmi kayıtlarda başkan değil 'TBMM Başkanı' diye yazar. 'Eski TBMM Başkanı' denilir. 'Eski Yargıtay Başkanı', 'eski Başbakan', 'eski TRT Genel Müdürü' denilir. Ama bazı mesleklerin adı vardır. Mesela 'Gazeteci' her yerde gazetecidir. Eski filanca Gazetesinin yazarı denilmez, filanca gazetesinin eski yazarı denilir. Spikerlik de öyledir. Emekli olan bir spikere, 'eski TRT spikeri' denmez, 'TRT' eski spikeri' denilir. Çünkü yöneticilik unvanları kurumlarla bitişiktir, sınava veya eğitime dayalı unvanlar ise kurumlardan bağımsızdır. 'Eski Hacettepe Üniversitesi doktorlarından' değil, 'Hacettepe Üniversitesi eski doktorlarından' denilir. Mühendis kadrosu da böyledir. Bir mühendis Türkiye’de hangi kuruma giderse gitsin unvanı değişmez. 'Eski MTA mühendisi' denmez, 'MTA eski mühendisi' denir.
'İNŞAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ' mİ; 'YÜKSEK İNŞAAT MÜHENDİSİ' mİ?
Makine Mühendisliği bölümünü bitirince 'Makine Mühendisi', İnşaat Mühendisliği bölümünü bitirince de İnşaat Mühendisi olursunuz. Bunun üstüne Yüksek Lisans yapınca ne olur? Sadece 'yüksek'lik unvanını alırsınız. Yani yüksek mühendis olmazsınız. Neyin mühendisiyseniz onun 'Yüksek'i olursunuz. Ziraat Mühendisi olmuşsunuz, yüksek lisans yapmışsınız, Ziraat Mühendisi unvanınız zaten vardır. Çünkü size mühendislik unvanı verilmiyor yüksek lisansta. O unvanınız hep var. 'Yüksek Ziraat Mühendisi' oluyorsunuz, 'Ziraat Yüksek Mühendisi' değil. O bakımdan 'Ziraat Yüksek Mühendisi', 'İnşaat Yüksek Mühendisi' gibi yazımlar hatalıdır. 'Yüksek Ziraat Mühendisi', 'Yüksek Bilgisayar Mühendisi', 'Yüksek İnşaat Mühendisi' denilir.

NOT: Bu ve benzeri birçok diksiyon konusunu Diyanet Radyo'da hafta içi her gün 16.45'te Söz Sanatı Programında dinleyebilirsiniz.